Door de dosha's ga je je leerlingen beter begrijpen!

Wat hebben Ayurveda en Yoga met elkaar gemeen? Hoe kun je Ayurveda nu gebruiken in je yoga beoefening en het ontwikkelen van je lesprogramma’s? We vragen het aan Nanna Coppens, die op 27 september de masterclass in Dru Yoga en Ayurveda geeft.

Wat is de relatie tussen Yoga en Ayurveda?

Ze zijn als tweelingzussen, twee belangrijke aspecten van de oude Vedische leefwijze die elkaar volledig ondersteunen. De beoefening van yoga leidt al gauw tot het verkennen van de Ayurvedische leer, en een Ayurvedisch therapeut raadt vaak specifieke yoga en pranayama oefeningen aan als onderdeel van een genezingsproces.

Ayurveda betekent letterlijk ‘wetenschap van het leven’ en richt zich vooral op het vinden van de juiste lichamelijke balans voor optimale gezondheid. Yoga betekent ‘zich verbinden met het hogere’ en duidt op de eeuwenoude zoektocht van de mens naar innerlijke vrijheid. Je zou kunnen stellen dat Ayurveda vooral over zelfheling gaat en yoga in essentie naar zelfrealisatie streeft. De bekende uitspraak ‘een gezonde geest in een gezond lichaam’ is hier zeker van toepassing.

Hoe kun je de drie dosha’s gebruiken om een passend yogaprogramma te ontwikkelen?

Heb je als docent een zekere basiskennis van de dosha’s, dan weet je waarom je leerlingen bepaalde oefeningen heel fijn vinden en andere juist helemaal niet. Sommige mensen zullen de aardegroet enorm waarderen en anderen zullen meer inspannende sequenties prettiger vinden. Je gaat begrijpen waarom leerlingen een bepaalde voorkeur hebben, en tegelijkertijd is het goed mogelijk dat die voorkeur voor hun dosha balans niet de allerbeste is! Een persoon met een sterke pitta dominantie heeft bijvoorbeeld veel vuur en kan dan eigenlijk beter niet 12 keer de zonnegroet doen. Toch zie je dat deze leerlingen dat vaak juist wel doen.

Welke yoga houdingen zijn geschikt voor een vata-persoon?

Heb je een overwegend vata constitutie, dan maak je je snel zorgen, ben je soms nerveus en vind je het lastig om met een ding tegelijk bezig te zijn. Het lucht element is sterk aanwezig en je komt gemakkelijk in de verleiding om in hoog tempo door te werken. Je kunt dit reguleren door de oefeningen langzaam te doen. De aardegroet is fantastisch. Ook liggende houdingen zoals de brug en diepe ontspanning zijn heel goed. Vata mensen hebben recht op de langste ontspanning! Het is daarbij belangrijk dat je je helemaal comfortabel voelt en dekens gebruikt om jezelf even af te schermen van de indrukken en impulsen om je heen. Een rustig tempo, warmte en comfort brengen vata in balans.

Waar moet een pitta-leerling op letten?

Mensen die overwegend pitta van aard zijn richten zich liever op het resultaat dan op het proces. Ze hebben veel vuur en raken soms geïrriteerd als er ‘niets gebeurt’. Als docent help je je leerling door oefeningen langzamer uit te voeren en de aandacht op de ademhaling te richten. Het is voor pitta belangrijk om yoga volledig uit de competitiesfeer te halen. Genieten van elke beweging, ademhaling en subtiele waarneming komt daarvoor in de plaats. Goede oefeningen zijn bijvoorbeeld de staande voorwaartse buiging, de aardegroet en de maangroet.

Dan komen we bij de kapha-leerling…

Een typische kapha-persoon is open en vriendelijk, en zal vooral naar de les komen voor de sociale contacten en de ontspanning aan het eind. Lichamelijke inspanning heeft niet gauw de voorkeur, maar dynamisch bewegen is nu precies wat de soms wat melancholische stemming van een kapha-persoon kan veranderen! Krachtige houdingen als de krijgerreeks en de dynamische zonnegroet (meerdere keren achter elkaar) zijn in dit geval juist wel aan de orde.

 Je hebt jarenlang les gegeven in Nederland aan de Dru Yoga docentenopleiding en je bent nu al weer meer dan acht jaar actief in Engeland en Wales. Hoe is het voor je om nu in Nederland les te geven op de masterclass en de yogaretraite?

Ik vind het heerlijk om weer les te geven in Nederland. Ik kijk ernaar uit om veel oude vrienden terug te zien en mensen die in de afgelopen jaren hun docenten diploma hebben gehaald te leren kennen. Ik kan niet wachten!

Voetnoot:

In dit artikel worden de dosha’s heel algemeen en alleen op hoofdlijnen beschreven om een aantal verschillen duidelijk te maken. In de masterclass krijg je een veel genuanceerdere indruk van de dosha’s en een algemene handleiding om voor jezelf en je leerlingen de juiste balans te vinden.